Buikkrampen zijn een vrij vaak voorkomende klacht bij volwassenen. Ze kunnen direct na een maaltijd optreden, tijdens een vergadering of midden in de nacht. Zelfs wanneer ze onschuldig zijn, veroorzaken deze klachten - vooral als ze voor het eerst optreden en de diagnose niet bekend is - vaak ongerustheid.
Over het algemeen treden ze op als pijnlijke maar tijdelijke samentrekkingen van de spieren van het spijsverteringsstelsel, die verband houden met moeilijke spijsvertering, kleine infecties, veranderingen in de darmpassage of momenten van sterke emotionele spanning.
Wat betreft de oorzaken, duur en intensiteit moet daarentegen rekening worden gehouden met een zekere variatie. Het kan namelijk gaan van een eenvoudige spijsverteringskramp tot viscerale pijn bij functionele colitis, en zelfs tot klachtenbeelden die snel medisch onderzoek vereisen. De afgelopen jaren is naast conventionele behandelingen ook de mogelijke rol van gerichte natuurlijke remedies onderzocht - waaronder het gebruik van cannabidiol (CBD) - om ontsteking, pijn en de darmmotiliteit te reguleren via het endocannabinoïdesysteem.
Wat wordt bedoeld met buikkrampen?
Buikkrampen zijn onwillekeurige, aanhoudende en pijnlijke samentrekkingen van de gladde spiervezels van het maag-darmkanaal. Ze kunnen de dikke darm, maag en spieren van de darmwand betreffen. De intensiteit varieert en hangt af van de trigger die ze veroorzaakt.
Over het algemeen wordt onderscheid gemaakt tussen hoge en lage buikkrampen:
● Hoge buikkrampen: hebben betrekking op de maag en de twaalfvingerige darm;
● Lage buikkrampen: hebben betrekking op de dikke darm, dunne darm en het bekkengebied en kunnen ook verband houden met de menstruatiecyclus.
Sommige mensen melden buikkrampen en diarree, of episoden waarbij de samentrekkingen gepaard gaan met lichte koorts of een algemeen gevoel van malaise, zoals bij buikkrampen en koorts die kenmerkend zijn voor maag-darminfecties. Het totale beeld varieert ook afhankelijk van de individuele gevoeligheid. De symptomatologie mag dan variëren, de onderliggende mechanismen zijn vergelijkbaar: lokale irritatie, veranderingen in de darmmotiliteit of een stressreactie.
Wat zijn de mogelijke oorzaken van buikkrampen?
De oorzaken zijn talrijk en in de meeste gevallen niet ernstig. De meest voorkomende zijn:
● Indigestie, zeer overvloedige maaltijden of maaltijden rijk aan vet en alcohol;
● Infecties virale of bacteriële maag-darminfecties;
● Voedselintoleranties of voedselgevoeligheden;
● Het prikkelbaredarmsyndroom en andere functionele colitissen;
● Pijnlijke menstruatie en bepaalde gynaecologische aandoeningen;
● Obstipatie en ophoping van darmgas;
Verschillende patiënten melden plotselinge, golfsgewijze buikkrampen, met aandrang om naar het toilet te gaan. Buikkrampen met diarree na een risicovolle maaltijd of tijdens een reis kunnen daarentegen wijzen op gastro-enteritis. Of nog, buikkrampen en misselijkheid wijzen de diagnose in de richting van betrokkenheid van de maag. In andere gevallen gaat het om door stress veroorzaakte krampen, die ontstaan doordat emotionele spanning de beweeglijkheid en gevoeligheid van de darmen verandert.
Ongeacht de afzonderlijke gevallen is het een goede regel om de signalen te herkennen. Welke? Tot de meest voorkomende behoren:
● Ernstige buikkrampen die niet verbeteren;
● Buikkrampen en koorts;
● Bloed in de ontlasting;
● Pijn die uitstraalt naar de borst of schouders;
● Opgeblazen gevoel;
● Nachtelijke krampen.
In al deze situaties is het raadzaam om een bevoegde arts te raadplegen voor een nauwkeurige diagnose.
Natuurlijke remedies tegen buikkrampen
Wanneer ernstige oorzaken zijn uitgesloten, is het zinvol om u te richten op remedies voor buikkrampen die verband houden met de spijsvertering, de stoelgang of stress. De meest doeltreffende aanpak combineert aanpassingen van de levensstijl, kleine plaatselijke maatregelen en, indien nodig, geneesmiddelen of supplementen op medisch advies. Veel mensen zoeken online naar snelle oplossingen, maar het geheel van dagelijkse keuzes maakt echt het verschil.
Tot de meest gebruikte natuurlijke remedies behoren een evenwichtige voeding, voldoende hydratatie, ontspanningstechnieken, plaatselijke warmte en kruidenthee met planten met een licht windafdrijvende of krampstillende werking. Bij twijfel of terugkerende klachten is het toch verstandig om de huisarts te raadplegen, vooral voordat u kruidenproducten of voedingssupplementen gebruikt.
Goede voeding en voldoende hydratatie
Een regelmatig voedingspatroon, rijk aan oplosbare vezels, fruit en groenten, helpt de darmpassage te stabiliseren en overmatige fermentatie te verminderen. Nuttig kan zijn:
● Kleine en frequente maaltijden eten, en avondlijke eetbuien vermijden;
● Gefrituurd voedsel, alcohol en koolzuurhoudende dranken beperken en sterk bewerkte voedingsmiddelen;
● Een voedingsdagboek bijhouden als je intoleranties vermoedt;
● Water drinken gedurende de dag, en de inname te verhogen bij diarree of hevig zweten
In elk geval is het, voordat je je afvraagt wat je kunt nemen om buikkrampen te verlichten, de moeite waard om na te gaan of bepaalde voedingsmiddelen steeds aan de episoden voorafgaan. De arts of diëtist zijn de enige aangewezen personen om te bepalen wat je kunt nemen tegen buikkrampen bij chronische klachten of andere behandelingen, waarbij wordt beoordeeld wanneer krampstillers of vrij verkrijgbare pijnstillers kunnen worden gebruikt en wanneer verder onderzoek nodig is.
Warmte en ontspannende massages
Lokale toepassing van warmte met een kruik of een warmtekussen op lage temperatuur kan spierontspanning bevorderen en de pijn verlichten, vooral bij spasmen in de onderbuik die verband houden met de menstruatiecyclus of darmspanning. Een zachte cirkelvormige massage van de buik, in combinatie met langzaam en diep ademhalen, helpt veel mensen de episoden als minder intens te ervaren en de vicieuze cirkel tussen pijn en angst te doorbreken.
Ontspannende infusies en kruidenthee
Kruidenthee op basis van kamille, venkel, gember, citroenmelisse of pepermunt worden traditioneel gebruikt om verlichting van het spijsverteringsstelsel te bieden; sommige studies wijzen op een mogelijk voordeel voor de darmmotiliteit en de pijnbeleving bij mensen met het prikkelbaredarmsyndroom, hoewel het bewijs nog beperkt is. Bij buikkrampen en diarree moet elk kruidenmiddel altijd met de arts worden besproken, vooral als er bloed in de ontlasting of koorts optreedt of als er andere geneesmiddelen worden gebruikt.
De rol van CBD bij buikkrampen
Wanneer men iets zoekt dat kan helpen om buikkrampen in het dagelijks leven beter te beheersen, komt men al snel CBD tegen, bijvoorbeeld op deze CBD-pagina. Allereerst is het de moeite waard te benadrukken dat cannabidiol niet psychoactief is en de bewustzijnstoestand niet verandert. Juist daarom wordt het onderzocht als mogelijke ondersteuning bij bepaalde vormen van pijn en ontsteking.
De belangstelling van onderzoekers komt voort uit de relatie met het endocannabinoïde systeem, het netwerk van receptoren en boodschappers dat het lichaam gebruikt om ook pijn te reguleren, evenals de ontstekingsreactie en de bewegingen van de darm. Dit netwerk is ook actief in het maag-darmkanaal en helpt bepalen hoe sterk de darm samentrekt, hoe “reactief” deze op prikkels is en hoe hij reageert op prikkels van het immuunsysteem.
Uit experimentele onderzoeken met modellen van darmontsteking komen enkele terugkerende punten naar voren. CBD lijkt:
● Overmatige contracties afzwakken van de gladde spieren, waardoor een regelmatiger motiliteit wordt bevorderd;
● De neiging tot spasmen verminderen en irritatie van de darmwand;
● De lokale immuunrespons moduleren, met een lagere productie van bepaalde stoffen die chronische ontsteking in stand houden.
Hoewel ze nog niet definitief zijn, suggereren deze aanwijzingen dat CBD een bondgenoot kan blijken bij aandoeningen waarbij darm pijn en ontsteking samengaan. Op klinisch vlak hebben enkele onderzoeken bij mensen met het prikkelbaredarmsyndroom erop gewezen dat preparaten op basis van CBD in gecontroleerde omstandigheden de intensiteit van buikpijn kunnen verminderen en de beleving van de symptomen kunnen verbeteren.
Tot slot moet de verdraagbaarheid worden benadrukt: CBD wordt over het algemeen goed verdragen, hoewel mogelijke bijwerkingen niet uitgesloten zijn. In de literatuur worden slaperigheid, veranderingen in de stoelgang, afwijkingen in leverfunctietests en interacties met bepaalde door de lever gemetaboliseerde geneesmiddelen gemeld, vooral bij hoge doseringen of langdurig gebruik. Daarom is het belangrijk om de eigen huisarts te raadplegen als men CBD overweegt - bijvoorbeeld uit het assortiment Eusphera CBD-oliën - als onderdeel van een behandeltraject voor terugkerende buikpijn of buikkrampen, om na te gaan of dit in het individuele geval een geschikte keuze is, in welke doseringen en met welke controles.
