Bij veel mensen ontstaat een verminderd libido geleidelijk: minder behoefte aan lichamelijk contact, minder fantasieën en meer moeite om “op één lijn te komen” met de partner. Het is niet alleen een periode van vermoeidheid, maar een verandering die maanden kan aanhouden en persoonlijk en relationeel ongemak kan veroorzaken.
Bij vrouwen een verminderd seksueel verlangen verschijnt vooral tijdens perioden van grote hormonale veranderingen - zoals zwangerschap, de periode na de bevalling en de perimenopauze - of bij pijn tijdens het vrijen en chronische stress. Een verminderd libido bij een man hangt vaker samen met erectieproblemen, chronische ziekten en prestatiedruk. In beide gevallen is de vraag vergelijkbaar: nagaan of het om iets tijdelijks of om een echte stoornis gaat, en welke middelen er zijn om in te grijpen, van veranderingen in levensstijl tot natuurlijke remedies en de mogelijke rol van CBD.
Symptomen van een verminderd libido bij mannen en vrouwen
Door de symptomen nauwkeurig te beschrijven, kan een gewone “slechte periode” worden onderscheiden van een situatie die klinische aandacht verdient. Het meest voorkomende signaal is een verminderde interesse in seks. Een verminderd seksueel verlangen uit zich in minder initiatief en nieuwsgierigheid naar de erotische dimensie, een neiging om intieme momenten uit te stellen of te vermijden.
Bij mannen kan een verminderd seksueel verlangen doorgaans gepaard gaan met:
● Het ontstaan van prestatieangst;
● Minder spontane en/of minder stabiele erecties;
● Het gevoel niet tegen de situatie opgewassen te zijn.
Een verminderd libido bij vrouwenmanifesteert zich daarentegen vaak als:
● Weinig (of geen) opwinding;
● Moeite om een orgasme te bereiken;
● Verminderde lubricatie;
● Pijn tijdens het vrijen, vooral tijdens de menopauze.
Een verminderd libido tijdens de menopauze wordt vaak omschreven als een verlies van natuurlijkheid in de intimiteit. Tijdens de zwangerschap en na de bevalling wordt een verminderd libido daarentegen waarschijnlijker door vermoeidheid, onderbroken slaap, veranderingen van het lichaam en zorgen om de baby.
Als deze veranderingen meerdere maanden aanhouden, kunnen ze lijden veroorzaken en het relatieleven beïnvloeden. In deze gevallen gaat het niet meer alleen om een fysiologische verandering, maar mogelijk om een verlangenstoornis die een gestructureerde beoordeling vereist.
Belangrijkste oorzaken van een verminderd libido
De oorzaak van een verminderd libido is vrijwel nooit één enkele oorzaak. Over het algemeen worden biologische factoren (hormonen, ziekten, medicijnen), psychologische factoren (angst, een depressieve stemming, ervaringen met het eigen lichaam) en relationele factoren (communicatie, conflicten, de geschiedenis van de relatie) gecombineerd. Daarom heeft het weinig zin om naar één snelle oplossing te zoeken: de meest effectieve aanpak begint met een goede reconstructie van de voorgeschiedenis van de klacht.
Lichamelijke oorzaken van een verminderd libido
Op organisch vlak kan een verminderd libido verband houden met:
● Veranderingen in het testosterongehalte;
● Schildklieraandoeningen;
● Diabetes;
● Obesitas;
● Hart- en vaatziekten;
● Metabool syndroom;
● Chronische pijnlijke aandoeningen.
Daarnaast dragen ook veel medicijnen (antidepressiva, bloeddrukverlagende middelen, anti-epileptica) bij aan een verminderd libido bij mannen of vrouwen. Ook de invloed van hormoonbehandelingen op het verminderen van het verlangen of het verstoren van de opwinding mag niet worden vergeten.
Voor vrouwen vormt de overgang naar de menopauze bovendien een bijzonder kwetsbare periode, die gepaard gaat met:
● Daling van het oestrogeengehalte;
● Opvliegers;
● Genitourinaire pijn.
Al deze factoren kunnen samen leiden tot een afname van het seksuele verlangen. Ook de relatie tussen de pil en een verminderd libido is complex: sommige vrouwen melden een afname van het verlangen, anderen merken geen verschil of melden juist een verbetering, wat de grote individuele variatie bevestigt. Bij mannen kan een verminderd libido wijzen op hypogonadisme of een vaatprobleem en gaat het vaak samen met een zittende levensstijl, roken, overmatig alcoholgebruik en onvoldoende nachtrust.
Psychologische oorzaken van een verminderd libido
Chronische stress, angst en depressie behoren tot de factoren die het meest consistent verband houden met een afname van het verlangen. Een dag die wordt beheerst door dringende zaken, een hoge mentale belasting, financiële of werkgerelateerde problemen laat weinig innerlijke ruimte voor seksualiteit; het is niet ongewoon dat een verminderd libido begint in een bijzonder intensieve periode en vervolgens aanhoudt, ook wanneer de noodsituatie voorbij is.
Bij patiënten met angst- of stemmingsstoornissen is het verlangen vaak een van de eerste aspecten die afnemen; vooral bij depressieve stoornissen maakt de afname van het libido door psychologische oorzaken deel uit van het klinische beeld en is het geen bijkomstig aspect. Binnen partnerrelaties kunnen onopgeloste conflicten, weinig communicatie over plezier en negatieve ervaringen rond seksualiteit het probleem bestendigen, vooral bij vrouwen die te maken hebben met jaren van aanpassing en ontzegging.
Natuurlijke remedies om het seksuele verlangen te stimuleren
Leefstijl, lichaamsbeweging en stressmanagement. Het onderzoek naar natuurlijke remedies tegen een verminderd libido richt zich op deze drie pijlers. Concreet:
● Voeding: evenwichtig en met aandacht voor gewicht, metabole en cardiovasculaire gezondheid. Zo worden de biologische mechanismen die ten grondslag liggen aan verlangen ondersteund. Omgekeerd verhoogt een voedingspatroon met veel suiker en verzadigde vetten, in combinatie met een zittende levensstijl, het risico op vermoeidheid en een verminderd libido.
● Lichaamsbeweging: wanneer het regelmatig wordt beoefend, is het een van de best onderbouwde niet-medicamenteuze remedies tegen een verminderd libido. Het verbetert namelijk de stemming, moduleert de stressrespons, bevordert een regelmatiger slaappatroon en vergroot het gevoel van fysieke fitheid en vertrouwdheid met het eigen lichaam. Ook de slaapkwaliteit is cruciaal: chronisch slaaptekort of frequent wakker worden wordt bij beide geslachten in verband gebracht met een verminderd seksueel verlangen.
● Stressmanagement: te verbeteren door middel van psychotherapie, ontspanningstechnieken, mindfulness of relatietherapie, die seksualiteit kunnen terugbrengen naar een minder veroordelende en meer onderzoekende context.
Bij een verminderd vrouwelijk libido kunnen natuurlijke remedies, in overleg met de gynaecoloog, bestaan uit lokale, niet-hormonale interventies om pijn te verminderen en seksuologische begeleiding gericht op geleidelijkheid en het herontdekken van plezier.
CBD en seksueel welzijn
CBD (cannabidiol) is een niet-psychoactieve stof uit Cannabis sativa, die zowel verschilt van preparaten voor recreatief gebruik als van generieke producten op basis van hennep. In een klinische context is het vooral onderzocht vanwege de mogelijke effecten op angst, de stressrespons, ontstekingen en chronische pijn, factoren die vaak bijdragen aan een verminderd libido.
Hoe werkt het? Het werkt indirect samen met het endocannabinoïdesysteem, dat betrokken is bij de regulering van de stemming, de stressreactiviteit en bepaalde aspecten van motivatie, waaronder seksuele motivatie. Gecontroleerde studies wijzen erop dat het in specifieke situaties kan bijdragen aan het verminderen van angstniveaus en de fysiologische overactivatie die met stress samenhangt, kan moduleren.
Hoe houdt dit verband met de seksuele sfeer en meer specifiek met het libido? Voor sommige mensen kan deze verbetering van de emotionele gesteldheid leiden tot een grotere openheid voor contact en een vermindering van opdringende gedachten die het verlangen verstoren.
Het bewijs voor een direct verband tussen CBD en een verhoogd libido bevindt zich nog in de onderzoeksfase: er zijn geen geregistreerde indicaties voor de behandeling van een verminderd libido en de verbinding moet worden beschouwd als een mogelijke indirecte ondersteuning, niet als een specifieke oplossing voor seksualiteit.
CBD gebruiken ter ondersteuning van het libido
Voordat cannabidiol wordt geïntroduceerd, moeten het volledige klinische beeld, de waarschijnlijke oorzaken van het verminderde libido, de huidige medicatie en de aanwezigheid van aandoeningen zoals zwangerschap, borstvoeding of leverziekten worden verduidelijkt.
Het gebruik van CBD voor seksueel welzijn heeft alleen zin binnen een breder traject dat leefstijlinterventies, eventuele psychologische of seksuologische therapie en een passende behandeling van onderliggende aandoeningen omvat.
In de praktijk kan het worden overwogen in situaties waarin uitgesproken angst, hyperwaakzaamheid of chronische pijn bijdragen aan het in stand houden van een verminderd seksueel verlangen bij mannen of vrouwen, ondanks eerstelijnsinterventies. Het is essentieel de aanwijzingen van de arts te volgen wat betreft de keuze van de formulering, het gebruik, de monitoring en mogelijke wisselwerkingen, zelfmedicatie te vermijden en een duidelijk onderscheid te bewaren ten opzichte van recreatief cannabisgebruik.
Voor het niet-medische deel, dat verband houdt met het algemene welzijn en stressmanagement in het dagelijks leven, kan het nuttig zijn om het onderwerp van hennepolie met CBD voor herstel van de balans en ontspanning verder te verdiepen. Wie zich binnen dit kader wil informeren over routinematige oplossingen voor welzijn, kan de collectie CBD-oliën van Eusphera bekijken, die is bedoeld om momenten van grotere spanning te begeleiden en een beter bewustzijn van zichzelf te bevorderen.
In elk geval is cannabidiol een aanvullende bouwsteen, niet de kern van de behandeling. Het doel blijft om in de loop der tijd een rustiger seksualiteit op te bouwen die aansluit bij de eigen gezondheidstoestand, door medische en psychologische interventies en leefstijlmaatregelen te integreren en CBD te overwegen als mogelijke ondersteuning in gevallen waarin angst en stress een centrale rol spelen.
